พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

มหาวิทยาลัยศิลปากร จัดโครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี และเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 เชิญชวนประชาชนชมนิทรรศการ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กับงานศิลปะและการออกแบบ”

โครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี และเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550

“พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว กับงานศิลปะและการออกแบบ” พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี เป็นพระมหากษัตริย์ที่ทรงปกครองแผ่นดินยาวนานกว่า 60 ปี อันเป็นระยะเวลาครองราชย์ยาวนานที่สุดในประวัติ ศาสตร์ชาติไทย และในช่วงเวลาของการครองสิริราชสมบัติทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจต่างๆ ที่ก่อให้เกิดประโยชน์อันไพศาลต่อประเทศชาติและพสกนิกรชาวไทย นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ งานด้านศิลปะและการออกแบบซึ่งในอดีตมักเรียกรวมกันว่า “งานช่าง” นั้น นับเป็นพระราชกรณียกิจอีกด้านหนึ่งที่ทรงมีความสนพระราชหฤทัยยิ่ง ผลงานด้านศิลปะและการออกแบบ ตลอดจนงานช่างฝีพระหัตถ์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีหลากหลายรูปแบบและมีมาอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ตราบจนปัจจุบัน เช่น การถ่ายภาพ ดนตรี งานจิตรกรรม และการออกแบบเรือใบ เป็นต้น

เมื่อทรงพระเยาว์ผลงาน ฝีพระหัตถ์แสดงให้เห็นทั้งพระอัจฉริยภาพใน การริเริ่มสร้างสรรค์และการประสานความงามกับประโยชน์ของสิ่งประดิษฐ์ให้เข้ากันอย่างดี ครั้นเมื่อทรงมีพระราชภารกิจที่ต้องทรงห่วงใยทุกข์สุขของประชาชน งานประดิษฐ์ฝีพระหัตถ์ก็เน้นประโยชน์มากขึ้น ดังจะเห็นได้จากสิ่งประดิษฐ์เพื่อพัฒนาคุณภาพของแหล่งน้ำ เช่น กังหันชัยพัฒนา เป็นต้น นอกจากนี้ยังมี โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่แสดงให้เห็นพระปรีชาสามารถในการวางแผนและการออกแบบสภาพแวดล้อมซึ่งเป็นทั้งงานด้านสถาปัตยกรรม ภูมิสถาปัตยกรรม ผังเมือง และสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ พระราชดำริต่างๆ นับตั้งแต่เมื่อทรงริเริ่มโครงการ ตลอดจนเมื่อพระราชทานคำแนะนำแก่ผู้เกี่ยวข้อง ตลอดระยะเวลาการดำเนินงานล้วนเป็นไปตามหลักวิชาการและสอดคล้องกับสภาพความเป็นอยู่วัฒนธรรมและความรู้สึกนึกคิดของประชาชนชาว ไทย

เนื่องในโอกาสการเฉลิมฉลองการครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ในปี พุทธศักราช 2549 และการเฉลิมฉลองพระชนมายุครบ 80 พรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในปีพุทธศักราช 2550 มหาวิทยาลัยศิลปากรจึงจัดโครงการเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวาระสำคัญดังกล่าวในหัวข้อ “ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับงานศิลปะและการออกแบบ” เพื่อเผยแพร่พระราชกรณียกิจทาง ด้านศิลปะและการออกแบบ และเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้เป็นที่ประจักษ์แก่บรรดาพสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นการแสดงความจงรักภักดีของเหล่าศิลปิน สถาปนิก และนักออกแบบทั้งหลายที่เคยมีโอกาสได้รับใช้ฝ่าละอองธุลีพระบาทในการถวายงานสนองพระ ราชดำริและพระบรมราชวินิจฉัยในโครงการต่างๆ โดยที่โครงการที่นำมาเผยแพร่เป็นเพียงผลงานส่วนหนึ่งของพระราชกรณียกิจทางด้านทัศนศิลป์และการออก แบบเท่านั้น

กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ
การแสดงนิทรรศการ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับงานศิลปะและการออกแบบ” ระหว่างวันที่ 1-28 ธันวาคม 2550 ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ

พระราชกรณียกิจด้านจิตรกรรม

• ผลงานภาพจิตรกรรมในพระราชนิพนธ์พระมหาชนก
ภาพจิตรกรรมชุดพระมหาชนก เป็นภาพจิตรกรรมที่ทรงมอบหมายให้คณะศิลปินไทย ซึ่งประกอบด้วยศิลปินอาวุโสและศิลปินรุ่นใหม่ จำนวน 8 คน ประกอบด้วย ประหยัด พงษ์ดำ, พิชัย นิรันต์, ปรีชา เถาทอง, ปัญญา วิจินธนสาร, เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์, เนติกร ชินโย, ธีระวัฒน์คะนะมะ และจินตนา เปี่ยมศิริ เป็นผู้เขียนขึ้นในระหว่าง พ.ศ.2536-2539 โดยมีพระราชดำริและมีพระบรมราชวินิจฉัยอย่างละเอียดทุกขั้นตอน คณะศิลปินดังกล่าวได้แบ่งกันวาดภาพประกอบรวมทั้งสิ้นจำนวน 36 ภาพ เพื่อเป็นการถ่ายทอดความงามจากบทพระราชนิพนธ์ให้เป็นภาพจิตรกรรมที่งดงามและมีเนื้อเรื่องครบถ้วนสมบูรณ์

พระราชนิพนธ์พระมหาชนก นับเป็นผลงานศิลปะที่แสดงพระปรีชาสามารถทั้งทางด้านวรรณศิลป์และทัศนศิลป์ เป็นงานสร้างสรรค์ที่อาจกล่าวได้ว่าแสดงลักษณะของศิลปกรรมประเภทหนึ่งในสมัยรัชกาลที่ 9 ที่ประสานลักษณะของศิลปไทยประเพณีและเนื้อหาของเรื่องโบราณ ร่วมกับการแสดงออกด้วยเทคนิควิธีร่วมสมัยเป็นการนำเอารากฐานวัฒนธรรม ความคิดโบราณมาเสนอให้คนสังคมปัจจุบันได้ตระหนักและพยายามสร้างสังคมที่น่าอยู่ต่อไปในอนาคต

พระราชกรณียกิจด้านสถาปัตยกรรม
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงประกอบพระราชภารกิจเกี่ยวกับโครงการสถาปัตยกรรมประเภทต่างๆ ซึ่งล้วนแล้วแต่แสดงให้เห็นถึงพระปรีชาสามารถอันหลากหลาย พระราชกรณียกิจทางด้านสถาปัตยกรรมนั้นอาจแบ่งประเภทได้ ดังนี้

ด้านสถาปัตยกรรมไทย
-พระมหาธาตุเฉลิมราชศรัทธา วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ สาธารณรัฐอินเดีย
แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2547
– การอนุรักษ์พระพุทธรัตนสถาน พระบรมมหาราชวัง แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2547
– พระอุโบสถวัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก กรุงเทพมหานคร แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2540
– พระอุโบสถวัดโสธรวรารามวรวิหาร จังหวัดฉะเชิงเทรา เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ.2530
– พระเมรุมาศสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 7 ณ ท้อง
สนามหลวง แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2528
– ศาลหลักเมือง กรุงเทพมหานคร แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2529
– ศาลสมเด็จพระนเรศวร จังหวัดหนองบัวลำภู แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2511
– พระอุโบสถวัดพุทธปทีป กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ.2509

ด้านสถาปัตยกรรมไทยร่วมสมัย
– อุทยานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ.
2536
– หอสมุดดนตรีเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 แล้วเสร็จเมื่อปี
พ.ศ.2535

ด้านนาวาสถาปัตยกรรม
– การออกแบบเรือใบ
– เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9 แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ.2539
– เรือตรวจการณ์ชายฝั่ง แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ.2550

ด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม
– การอนุรักษ์พระบรมมหาราชวัง
– การอนุรักษ์พระอุโบสถพระพุทธรัตนสถาน พ.ศ.2537-2547

 ด้านผังเมืองและสิ่งแวดล้อม
– ถนนสุทธาวาส ปี แล้วเสร็จเมื่อ ปี พ.ศ.2536
– ถนนหยดน้ำ แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2537
– โครงการขยายสะพานผ่านฟ้าลีลาศ แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2537
– โครงการก่อสร้างสะพานคู่ขนานสะพานมัฆวานรังสรรค์ แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2537
– โครงการสะพานคู่ขนานบรมราชชนนี ปี พ.ศ. 2539-2541
– โครงการสะพานพระราม 8 ปี พ.ศ. 2541-2544

พระราชกรณียกิจด้านมัณฑนศิลป์
เป็นพระราชกรณียกิจที่สะท้อนให้เห็นถึงพระราชจริยวัตรอันงดงาม เรียบง่าย และพอเพียง เช่น การออกแบบตกแต่งภายในพระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬารนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำริให้ตกแต่งภายในอย่างเรียบง่าย ประหยัด แต่มีความสง่างาม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แต่ขณะเดียวกันต้องให้มีความสมพระเกียรติของพระมหากษัตริย์ไทย ส่วนการออกแบบกังหันน้ำชัยพัฒนาเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งซึ่งแสดงให้เห็นถึงพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ ซึ่งมีจุดเด่นอยู่ที่การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมในการออกแบบและสร้างผลิตภัณฑ์ ส่วนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นก็คือเครื่องกังหันน้ำชัยพัฒนาที่สามารถบำบัดน้ำเสียได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดประโยชน์ในการ

ด้านการออกแบบตกแต่งภายใน
– พระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬาร

ด้านการออกแบบนิเทศศิลป์
งานออกแบบนิเทศศิลป์ที่ทรงออกแบบด้วยพระองค์เอง
– ตราสัญลักษณ์มูลนิธิชัยพัฒนา
– การประดิษฐ์ตัวอักษรด้วยคอมพิวเตอร์
– การออกแบบบัตรส่งความสุขปีใหม่ ( ส.ค.ส.)
– ตราสินค้า “สุวรรณชาด” และการออกแบบตราสัญลักษณ์
งานออกแบบนิเทศศิลป์ที่มีพระราชดำริและพระราชวินิจฉัย
– ตราสัญลักษณ์เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี พุทธศักราช ๒๕๓๙
– ตราสัญลักษณ์เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี พุทธศักราช 2549
– ตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80
พรรษา 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2550
– การออกแบบตัวอักษรคำว่า “โซลูน่า ๑.๕“
– ภาพประกอบพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เรื่อง ทองแดง ฉบับการ์ตูน

ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์
งานออกแบบผลิตภัณฑ์ส่วนพระองค์
– หุ่นจำลอง
– เรือใบส่วนพระองค์ แบ่งเป็นประเภท 4 ประเภท ประกอบด้วยเรือใบสากลประเภทเอ็น
เตอร์ไพรส์ ประเภทโอเค ประเภท ม็อธ 3 แบบ ได้แก่ เรือใบมด เรือใบซุปเปอร์มด
เรือใบไมโครมด และประเภทเรือโม้ก

งานออกแบบผลิตภัณฑ์ตามแนวพระราชดำริ
– หุ่นยนต์คุณหมอพระราชทาน
– กังหันน้ำชัยพัฒนา

สิทธิบัตร อนุสิทธิบัตร และเหรียญรางวัล
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระปรีชา พระอัจฉริยภาพในการพัฒนา และทรงพระราชทานแนวคิดเพื่อการออกแบบ โดยนำหลักการทางเทคโนโลยีต่าง ๆ มาประยุกต์ปรับปรุงเพื่อช่วยเหลือโครงการ พระราชดำริต่าง ๆ ที่พระองค์ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ด้วยวิริยะอุตสาหะในการพัฒนา ผลงานด้านสิทธิบัตรและอนุสิทธิบัตรในพระปรมาภิไธยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชที่ทรงได้รับทูลเกล้าฯ ถวายจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา จำนวน 6 ผลงาน

นอกจากนี้มหาวิทยาลัยศิลปากรจะจัดบรรยาย เสวนาทางวิชาการ ครั้งที่ 3 การเสวนาทางวิชาการเฉลิมพระเกียรติ ในหัวข้อ “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับงานศิลปะและการออกแบบ”วันที่ 14 ธันวาคม 2550 ณ หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

การจัดทำหนังสือรวบรวมพระราชกรณียกิจ
“พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับศิลปะและการออกแบบ” หนังสือรวบรวมผลงานพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้านศิลปะและการออกแบบเนื้อหาประกอบด้วย

• จิตรกรรมในพระราชนิพนธ์พระมหาชนก
• พระราชกรณียกิจด้านสถาปัตยกรรม ประกอบด้วย ด้านสถาปัตยกรรมไทย ด้าน
สถาปัตยกรรมร่วมสมัย ด้านนาวาสถาปัตยกรรม ด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรม ด้านผังเมือง
และสิ่งแวดล้อม พระราชกรณียกิจด้านมัณฑณศิลป์ ประกอบด้วย ด้านการออกแบบตกแต่ง
ภายใน
• ด้านการออกแบบนิเทศศิลป์ ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์
จัดพิมพ์พร้อมภาพประกอบ 4 สี ทั้งภาคภาษาไทยและภาคภาษาอังกฤษ
ขนาดหนังสือ 30.00 X 32.50 เซนติเมตร จำนวน 174 หน้า

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

เครื่องมือส่วนพระองค์

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

โต๊ะทรงงาน

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

ฝีพระหัตถ์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

พระราชนิพนธ์ “ทองแดง”

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

ทรงออกแบบตัวอักษร โซลูน่า ๑.๕

พระอัจฉริยภาพ “ในหลวง” กับงานศิลปะและการออกแบบ

ที่มา : ผู้จัดการ Online

ใส่ความเห็น